Blog van Leen

Mono no aware - 物の哀れ

Voor het eerst een reeks kleurenfoto's op deze website en ze gaan over De Landweg.

Wie kent niet ergens een weggetje in de eigen omgeving, dat als `filosofenpad' kan dienen? Zo’n  paadje waar men merkt dat er een nieuw seizoen aankomt en dat de tijd verstrijkt. De Duitse filosoof Martin Heidegger (1889-1976) beschrijft in zijn poëtische tekst De Landweg hoe zijn weggetje de stad uitvoert, de glooiende heuvels in, met al het leven dat zich daarop en daaromheen afspeelt:

“Als de raadsels elkaar verdrongen en er zich geen uitweg aandiende, dan hielp de landweg.”

Zijn idee is dat het blijvende en het grootse - het mysterie - schuilt in het eenvoudige en in wat steeds hetzelfde blijft. Dit idee zit vervat in steeds terugkerende taferelen van de afwisseling van de seizoenen. Het mysterie wordt niet beredeneerd. Het wordt in een stemming gevangen en in een glimp zichtbaar gemaakt.

“Dezelfde akkers en glooiende weiden begeleiden de landweg in elk jaargetijde met een steeds weer andere nabijheid. Of nu de Alpentoppen boven de bossen in de avondschemering wegzinken, of dat een leeuwerik op een zomerochtend opstijgt op het punt waar de landweg over een heuvelrug welft, of dat vanuit de streek met het geboortedorp van mijn moeder de oostenwind toe-ijlt, of dat een houthakker bij het invallen van de nacht zijn bundel sprokkelhout naar de haard sleept, of dat een wagen met oogst beladen huiswaarts in de voren van de landweg waggelt, of dat kinderen de eerste sleutelbloemen aan de rand van de weide plukken, of de nevel dagenlang zijn duisternis en last over de velden schuift - altijd en van alle kanten wordt de landweg omringd door het toespreken van het Zelfde: Het Eenvoudige behoedt het raadsel van het blijvende en het grootse.”

De Eenvoud speelt hier de hoofdrol. Op momenten dat je onbedachtzaam en onverschillig aan de dingen voorbij gaat, is het voor de hand liggende een cliché en bestaat het mysterie niet. Wie zich verwondert over de Eenvoud kan het grootse zien. Bloemen bloeien zoals ze moeten bloeien: met bloesems. De essentie manifesteert zich in het vergankelijke van de dingen. Wie heel even voorbijgaat aan de vanzelfsprekendheid ziet de essentie. Je bent wezenlijk verbonden met de wereld in het da-sein (er-zijn).

Verwondering vind je ook terug in de Japanse haikutraditie. Haiku vertelt niet wat de lezer moet denken en voelen. Ze verbindt in een momentopname de natuurlijke realiteit met de menselijke ervaring. Via een concreet beeld presenteert haiku 'het ding' zoals het is in al zijn ‘er-zijn'. Het gaat om de werkelijkheid van het ogenblik, het bijzondere in het alledaagse. Haiku doet verslag van deze manier van kijken en tegelijkertijd scherpt ze dit kijken aan. Dat gebeurt met woorden, met woorden die verwijzen naar concrete dingen. Haiku toont de dingen in plaats van ze te beschrijven.

als je goed kijkt
bloeit een herderstasje
onder de heg!

In deze regels geeft Basho (1644-1694) uitdrukking aan zijn ontroering over een plantje waarop normaal niemand acht slaat. 'Als je goed kijkt', de eerste regel van deze haiku, is in Japan nog steeds een uitdrukking om iemand te wijzen op iets dat niet opvalt. Het uitroepteken aan het eind van de haiku staat voor het Japanse kana dat het gevoel van vreugde en ontroering weergeeft. Het is de verwondering om het nietige en alledaagse waar je snel overheen kijkt.

Deze reeks foto’s draagt de titel Mono no aware, een oud Japanse begrip. Het verwijst naar een tedere, licht melancholische gemoedstoestand die ontstaat uit het besef van een voortdurende verandering van tijd. De waardering van het vergankelijke van het leven en de natuur. De onvermijdelijke kringloop van geboren worden en sterven. Mono no aware impliceert dat je gevoelig kan zijn voor de pathos van de dingen en het verbindt de schoonheid met een zekere treurnis: het visueel voelen van de dingen is een melancholische manier van kijken.

In tegenstelling tot Westerse ideaal dat gericht is op het perfecte, het spectaculaire of blijvende, verwijst Mono no aware in de Japanse esthetiek naar de voorbijgaande emotionele elementen. Het is een filosofie van het tijdelijke van alle dingen, het leven als ongelukje van de natuur, fragiel en vergankelijk.

In een moment van tedere, melancholische contemplatie zijn deze foto’s gemaakt. Weg van alle vanzelfsprekendheden. Weg van verwachtingen die dwingen tot gemaakte vrolijkheid en helderheid. In verwondering over het leven en de dingen op mijn pad, ben ik verbonden met deze wereld.

Samen met Marc van fotocollectief Parrésia ben ik volop bezig aan het project BEELDEN verBEELDEN. Op de website van het project vind je alle informatie.

Samengevat kan ik het project omschrijven als een totaalproject waarbij we samenwerken met het stedelijk museum Stem in Sint-Niklaas, de sociale dienst van de stad Sint-Niklaas, Kunst in de Stad vzw, Zicht Op Cultuur (de sociaal-culturele beweging binnen Blindenzorg Licht&Liefde vzw). We kunnen ook rekenen op een aantal enthousiaste Wase beeldhouwers.

Het doel is om in juli en augustus van dit jaar een tentoonstelling te organiseren in de Salons voor Schone Kunsten in Sint-Niklaas. Tijdens de tentoonstelling zullen we de volgende zaken uitwerken:

- verBEELDe wandelingen
Ikzelf wil de kijker laten meegenieten van mijn verBEELDe wandelingen. Ik wil graag de ontmoetingen tonen met religieuze en mythologische figuren, met helden uit het verleden en abstracte figuren/emoties uit het heden en misschien ook wel uit de toekomst.
Marc verBEELDt gevoelens, emoties en associaties die naar boven komen bij de confrontaties met een beeld. Hij heeft ook oog voor achtergelaten tekens die tonen hoe mensen met kunst in de publieke ruimte omgaan.

• BEELDEN voelen
Meer dan in de fotografie kunnen we, naast het (be)kijken, beelden ook met andere zintuigen ontdekken... er is ook de materie, vorm, volume. ‘BEELDEN voelen’ wordt een tactiele ontdekkingstocht voor zowel de ziende als de niet-ziende medemens
De ziende bezoeker kan in onze Black Box beleven wat de niet-ziende medemens ervaart bij het ontdekken van de beelden. Niet ziende ervaringsdeskundigen van Zicht op Cultuur zullen ons hierbij begeleiden.

• BEELDIGE stad
Met Sint-Niklaas als thuisbasis van Parrésia is het niet verwonderlijk dat we in eerste instantie onze beleving van de kunst in deze stad willen tonen. In samenwerking met Kunst in de Stad vzw werden een aantal lokale kunstenaars aangezocht om beelden tentoon te stellen in de tuin van de Salons voor Schone Kunsten, beelden die ook tactiel beleefd kunnen worden, toegankelijk voor de ziende en niet-ziende bezoeker.

Leen

woensdag 3 maart 2010

Casestudy van een fotografe en haar kinesthetische gewaarwordingen in de doka.

Een paper van Marjan Blokland voor het examen van Antropologie van Kunst en Populaire Cultuur.

Zij is in een diepte-interview van twee uur op zoek gegaan naar het samenspel tussen het visuele en het haptische of kinesthetische bij het  proces van totstandkoming van deze foto.

Als je de paper wil lezen, kan je hem downloaden in het blokje Teksten hiernaast.

Leen
vrijdag 4 september 2009

Vanaf vandaag fotoboek Inner rooms verkrijgbaar.

Inner rooms

 

By Leen De Vos

Book Preview

 

Leen
maandag 24 augustus 2009

Bij mijn afstuderen heb ik naast het presenteren van mijn eindwerk ook een examen moeten afleggen voor het vak Bijzondere kunstgeschiedenis. Ik kreeg de opdracht om een paper te schrijven over een kunstenaar of kunstwerk en de relatie te leggen met mijn eigen werk.  Het is een boeiende denkoefening en zoektocht geworden naar de betekenis van fotografie in mijn leven.

Als je de paper wil lezen, kan je hem downloaden in het blokje Teksten hiernaast.

Leen
zaterdag 15 augustus 2009

Vandaag mijn biografie bijgewerkt. Heb ondertussen het einddiploma van de specialisatiegraad fotokunst behaald aan de Academie voor schone kunsten van Sint-Niklaas. 

Ik ben er ook zeer trots op dat ik één van de 4 laureaten geworden ben van het Legaat Hulstaert. Deze prijs is afkomstig uit de opbrengst van de erfenis die mevrouw Hulstaert met dit doel aan de academie schonk. De prijs moet een aanmoediging zijn voor beloftevolle studenten met de bedoeling dat ze hun artistieke kwaliteiten verder gaan ontplooien.

Er is wel een voorwaarde aan dit legaat verbonden: ik moet tegen juni 2010 nieuwe foto's hebben om deel te nemen aan de tentoonstelling die aan de 4 laureaten wordt aangeboden.  Boeiende stimulans om een nieuw fotoproject op te zetten.

Spannend!

Leen
zondag 9 augustus 2009

Gisteren heb ik mijn eindjury gedaan voor de specialisatiegraad Fotokunst aan de Academie voor schone kunsten.

Ik heb aan de jury de reeksen Inner Rooms en Inner Landscapes voorgesteld. De foto's zijn gemaakt in een periode waarin ik weer greep wilde krijgen op de werkelijkheid en dat betekent vragen stellen over die werkelijkheid. Het is vanuit die vraagstelling dat mijn eindwerk is gegroeid.

In de reeks 'Inner Rooms' probeer ik iets in beeld te brengen dat je niet kan vastleggen. Ik wil gevoelsstemmingen weergeven rondom mezelf en mijn omgeving. Het zijn dagelijkse dingen, uitgebeeld in het beleven van die dag.

De reeks 'Inner Landscapes' is een logisch vervolg op 'Inner Rooms'. Door terug te grijpen naar de herinneringen, de kracht vinden om weer vooruit te kijken. Hoe kan je vanuit het verleden dat je meedraagt, een toekomstperspectief genereren? De foto's houden me een spiegel van her-beleving voor.

Mijn eindwerk zal samen met dat van de andere eindejaarstudenten fotografie en de eindwerken van de beeldhouwers en tekenaars tentoongesteld worden de VTS - site in de Collegestraat in Sint-Niklaas.

Tentoonstelling:
zaterdag 13/06 en zondag 14/06 van 14.00 tot 17.00;
zaterdag 20/06 en zondag 21/06 van 14.00 tot 17.00;
zaterdag 27/06 en zondag 28/06 van 14.00 tot 17.00.
Vernissage: zaterdag 13 juni van 16.00 tot 17.00 uur

Nieuwsgierig geworden?  Kom dan zeker eens kijken.

Leen
dinsdag 9 juni 2009

De vele gezichten van het boek

Origineel, frappant, omvangrijk, eigenzinnig, kostbaar, bibliofiel, oud, hedendaags, artistiek, historisch, fantastisch, speels, ... Dat zijn enkele kenmerken van opmerkelijke bibliotheken en enorme, uitpuilende boekenverzamelingen binnen en buiten Sint-Niklaas.

In een oude boekenkast staan de kostbare schatten van enkele mensen met een hart voor boeken.

zondag 5 april 2009

Het is eindelijk zover, ik heb een eigen plekje op het internet. Het was me alleen nooit gelukt en ik wil hier van de gelegenheid gebruik maken om Marc heel hartelijk te bedanken voor al zijn tijd en geduld.

In deze blog wil ik regelmatig iets vertellen over fotoreeksen die afgewerkt zijn, projecten waar ik aan werk en misschien wil ik zo heel af en toe zelfs een beetje filosoferen over de wondere wereld van het kadertjeskijken.

Als het je interesseert, kom dan af en toe eens kijken.

Leen
zaterdag 4 april 2009